🌺🌺 TÔN VINH NGƯỜI PHỤ NỮ VIỆT NAM QUA NHỮNG NHÂN VẬT VĂN HỌC
Có ai đó nói rằng: “Người phụ nữ là một nửa thế giới”. Và quả thật, hình ảnh họ đã đi vào những trang viết trong suốt các thời kì văn học từ trước đến nay, để rồi không phải làm nên một nửa, mà là trọn vẹn tấm hình trong sâu thẳm tâm hồn thế hệ người đọc. Theo dòng chảy của lịch sử văn học Việt Nam, hình ảnh người phụ nữ vẫn xuất hiện xuyên suốt trong các tác phẩm. Đáng yêu biết bao, họ là những người phụ nữ trong truyện cổ, ca dao với những phẩm chất cao quý và thiên tính nữ cao đẹp! Đáng trân trọng biết bao đó là người phụ nữ trong văn học trung đại, dù chịu nhiều bất hạnh, đắng cay mà vẫn giữ vẹn tấm lòng sắt son, trinh bạch! Để rồi, trải qua thăng trầm của lịch sử cùng những thay đổi của thời gian, người phụ nữ Việt Nam hiện lên trong văn học hiện đại mới thật đáng khâm phục! Đó là hình ảnh người phụ nữ mang đậm hơi thở thời đại, ghi đậm dấu ấn của hai cuộc kháng chiến trường kỳ: chống Pháp và chống Mỹ. Họ đã đến và để lại cho nền văn học Việt Nam và trong lòng độc giả những ấn tượng thật sâu sắc và đẹp đẽ.
Thời kỳ phong kiến, đất nước ta chìm trong những ràng buộc lễ giáo phong kiến khắc nghiệt. Và vô hình chung, số phận của người phụ nữ cũng không thể nào vượt ra khỏi ranh giới của hoàn cảnh xã hội. Trong thơ ca họ hiện lên là những kiếp người nhỏ nhoi, bất hạnh. Một nàng Kiều tài sắc vẹn toàn mà cuộc đời lênh đênh suốt 15 năm lưu lạc, một Hồ Xuân Hương khát khao hạnh phúc mãnh liệt mà trọn đời ngao ngán bởi phận làm lẻ, kiếp chồng chung… Trên thi đàn Việt Nam lúc ấy, còn biết bao người phụ nữ cũng cùng số phận như vậy khiến Nguyễn Du – Đại thi hào dân tộc phải đau đớn mà buộc lên:
“Đau đớn thay phận đàn bà
Lời rằng bạc mệnh cũng là lời chung” .
Hai câu thơ cất lên trong hoàn cảnh mà con người bị cương tỏa trong vòng lễ giáo phong kiến khắc nghiệt, của những “Tam tòng, tứ đức” …người phụ nữ càng đẹp càng tài thì càng lắm bất hạnh khổ đau, nên câu thơ của cụ Nguyễn Du chính là khúc “ bạc mệnh” tấu lên cho mọi kiếp hồng nhan.
Hơn một trăm năm sau, hình ảnh người phụ nữ trong văn học dưới ngòi bút của các nhà thơ có cách nhìn nhận khác. Không còn thấy những tiếng than thân trách phận; những lời thở than đau buồn…, người phụ nữ Việt Nam trong văn học hiện đại Việt Nam 1930 - 1945 trở về với nét đẹp giản dị đời thường và với những công việc thường nhật. Hình ảnh người phụ nữ trong thơ ca giai đoạn này không hẳn là đề tài chính, nhưng ít nhiều cũng thấy thấp thoáng trong thơ của một số nhà thơ trong phong trào Thơ mới. Chẳng còn là tiếng kêu thổn thức, cũng chẳng thấy tiếng khóc nấc lòng… người phụ nữ Việt Nam hiện lên với vẻ đẹp giản dị của cuộc sống, với lo toan đời thường. Hẳn trong mỗi chúng ta, không ai quên được hình ảnh người mẹ với “Nét cười đen nhánh sau tay áo/ Trong ánh trưa hè trước giậu thưa” trong thơ Lưu Trọng Lư, càng không thể quên được nét đằm thắm, dịu dàng của người mẹ “khuyên vành áo thắm, áo the nâu” trong “Đường về quê mẹ” - Đoàn Văn Cừ. Và tiêu biểu hơn cả, chúng ta thấy hình ảnh người mẹ thôn quê được hiện lên rất chân thực trong thơ Nguyễn Bính với nét đẹp của người mẹ Việt Nam truyền thống tảo tần, đảm đang, giàu lòng yêu thương và đức hi sinh. Đọc “Tắt đèn” chúng ta thấy ở chị Dậu có cái đảm đang tháo vát rất truyền thống, cái đảm đang tháo vát đã xuất hiện trong ca dao: “thân cò lặn lội bờ sông” cái đảm đang tháo vát của vợ Nguyễn Khuyến: “hay lam hay làm, thắt lưng bé que, xoắn vảy quay cồng nam đã chân chiều, vì tớ đỡ đầu trong mọi việc” của vợ Tú Xương : “quanh năm buôn bán ở mom sông, môi đủ năm con với một chồng”. Cái đức hi sinh ấy sau này còn gặp ở chị Út Tịch, ở má Chín, má Tư, má Bảy trong những năm chống Mỹ cứu nước với sắc thái mới của thời đại. Các tác giả đã ví thân phận người phụ nữ như thân cỏ nhỏ bé như Tú Xương đã dùng hình ảnh thân có để miêu ta thân phận của người phụ nữ trong thơ xưa : “con cò lặn lội bờ sông, gánh gạo nuôi chồng tiếng khóc nỉ non” còn đến hình ảnh chị Dậu trong “Tắt đèn” ta thấy chân dung người phụ nữ Việt Nam trong năm học đã có một bước phát triển mới cả về tâm hồn lần chi khí.
Năm tháng qua đi, trôi theo dòng lịch sử cùng với sự vận động tích cực của con người, đất nước Việt Nam cũng dần đổi thay theo xu hướng chung của nhân loại. Khi đất nước bước vào thế kỷ đầy biến động – thế kỉ XX bộ mặt xã hội mất dần cái khắc nghiệt của trăm năm trước. Hình ảnh người phụ nữ Việt Nam trong văn học của giai đoạn này chưa hẳn là đề tài chính nhưng ít nhiều đã thấp thoáng những bóng hình tươi đẹp hơn. “Anh hùng, bất khuất, trung hậu, đảm đang” - đó là 8 chữ vàng mà Chủ tịch Hồ Chí Minh đã phong tặng cho người phụ nữ Việt Nam trong thời kỳ kháng chiến. Vẻ đẹp của các nữ thanh niên xung phong đã trở thành nguồn cảm hứng cho nhiều câu hát về họ: “Cô gái miền quê ra đi cứu nước, mái tóc xanh xanh tuổi trăng tròn…”. Trong hoàn cảnh ác liệt của chiến tranh, nhiều cô gái trẻ đã dành trọn những tháng năm đẹp nhất của cuộc đời mình chiến đấu vì độc lập, tự do của Tổ quốc. Hình ảnh đặc trưng của người nữ du kích với mái tóc dài tết. Khuôn mặt của người nữ chiến sĩ toát lên một sự quả cảm và kiên định. Ta sẽ còn nhớ mãi nỗi xúc động, bàng hoàng của nhà thơ Tố Hữu khi đứng trước người con gái Việt Nam:
“Em là ai? Cô gái hay nàng tiên?
Em có tuổi hay không có tuổi?
Mái tóc em đây, hay là mây là suối?
Đôi mắt em nhìn hay chớp lửa đêm giông?
Thịt da em hay là sắt là đồng?”
Trong những năm tháng gian nguy của đất nước, hàng vạn cô gái đã tình nguyện lên đường bảo vệ non sông.
Đi dọc chiều dài lịch sử dân tộc, không đâu là không thấy bóng của người phụ nữ Việt Nam; trải nghiệm hết dòng chảy của chiều dài lịch sử văn chương, không đâu là không thấy bóng những con người đảm đang, bất khuất. Phụ nữ giống như những bông hoa, mỏng manh nhưng không kém phần kiên cường, có đóa hoa đẹp về màu sắc nhưng có đóa hoa lại ngát hương thơm, nhưng tất cả đều có chung một nhiệm vụ đó là nuôi dưỡng sức sống cho cuộc đời. Những ngày tháng ba này hãy lắng mình lại để quan tâm đến những người phụ nữ của chúng ta nhiều hơn, chúc cho một nửa của thế giới sẽ luôn tươi vui và hạnh phúc!