Không ồn ào bởi những đại cảnh chiến tranh hay những chiến thắng vang dội, "Mùi cỏ cháy" chạm đến trái tim người xem bằng câu chuyện bình dị nhưng đầy xúc động về bốn chàng sinh viên Hà Nội: Thành, Hoàng, Thăng và Long. Họ rời giảng đường đại học, gác lại những ước mơ, tình yêu và tuổi trẻ để lên đường nhập ngũ, chiến đấu bảo vệ Tổ quốc trong 81 ngày đêm khốc liệt tại Thành cổ Quảng Trị mùa hè năm 1972.
Bộ phim mở ra bằng hình ảnh những chàng trai mang theo vẻ hồn nhiên, lãng mạn của tuổi đôi mươi. Họ làm thơ, đàn hát, mơ về tương lai và tin vào ngày đất nước hòa bình. Nhưng chiến tranh đã nhanh chóng tôi luyện họ thành những người lính kiên cường, sẵn sàng đối mặt với bom đạn và hy sinh vì Tổ quốc.
Điều làm nên sức sống của "Mùi cỏ cháy" không chỉ là những trận chiến ác liệt được tái hiện chân thực mà còn là chiều sâu cảm xúc. Xen giữa tiếng bom rền và khói lửa là những trang nhật ký, những lá thư gửi về gia đình, những câu thơ còn dang dở và những ước mơ chưa kịp thực hiện. Chính những chi tiết ấy đã khắc họa rõ nét hình ảnh người lính Việt Nam – những con người bình thường nhưng mang trong mình lòng yêu nước phi thường.
Tên phim – "Mùi cỏ cháy" – gợi lên một hình ảnh giàu sức ám ảnh. Mùi của cỏ bị bom đạn thiêu cháy hòa quyện với mùi khói lửa chiến trường, trở thành biểu tượng cho sự khốc liệt của chiến tranh và cũng là ký ức không thể phai mờ về một thế hệ thanh niên đã hiến dâng tuổi xuân cho đất nước. Dẫu cỏ có cháy, sự sống vẫn tiếp tục nảy mầm; cũng như sự hy sinh của các anh đã làm nên nền hòa bình hôm nay.
Được xây dựng từ những tư liệu lịch sử, hồi ký và đặc biệt là cảm hứng từ tập thơ "Nhật ký chiến tranh" của các cựu chiến binh Thành cổ Quảng Trị, bộ phim không chỉ tái hiện một giai đoạn lịch sử hào hùng mà còn gửi gắm thông điệp nhân văn sâu sắc về hòa bình, lòng biết ơn và trách nhiệm của thế hệ hôm nay.
Nhiều năm sau ngày ra mắt, "Mùi cỏ cháy" vẫn giữ nguyên sức lay động. Mỗi lần bộ phim được trình chiếu, người xem lại có dịp sống cùng những tháng ngày lịch sử, thấu hiểu hơn giá trị của hòa bình và cảm nhận rõ hơn sự hy sinh to lớn của lớp lớp cha anh.
Nhân dịp kỷ niệm Ngày Thương binh - Liệt sĩ 27/7, việc thưởng thức "Mùi cỏ cháy" không chỉ là xem một bộ phim điện ảnh mà còn là một hành trình trở về với lịch sử. Qua từng khuôn hình, từng câu thoại và từng giai điệu, khán giả như được nhắc nhớ rằng hòa bình hôm nay được đánh đổi bằng tuổi trẻ, bằng máu và bằng cả những ước mơ còn dang dở của biết bao người lính.
Để rồi khi những thước phim khép lại, điều còn đọng lại không chỉ là nỗi xúc động, mà còn là lòng biết ơn sâu sắc đối với các anh hùng liệt sĩ – những người đã hóa thân vào đất mẹ để Tổ quốc mãi mãi nở hoa độc lập, hòa bình.